Akt notarialny to dokument urzędowy sporządzany przez notariusza, który nadaje oświadczeniom stron szczególną moc dowodową. W wielu sytuacjach jest to jedyna dopuszczalna forma czynności prawnej, a jej pominięcie skutkuje nieważnością całej umowy. Ustawa precyzyjnie określa, jakie elementy musi zawierać taki dokument, dlatego warto wiedzieć, co zawiera akt notarialny, zanim dojdzie do podpisania umowy sprzedaży nieruchomości czy darowizny. Poniżej opisano, jak wygląda akt notarialny w Warszawie i jakie elementy musi zawierać, aby był ważny.
Czym jest akt notarialny i kiedy jest wymagany
Forma notarialna jest wymagana przepisami prawa wtedy, gdy czynność dotyczy praw do nieruchomości, ustanowienia hipoteki, zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej albo przeniesienia własności przedsiębiorstwa. Notariusz, działając jako osoba zaufania publicznego na podstawie Prawa o notariacie, odpowiada za zgodność treści oświadczeń z prawem i wolą stron, zanim dokument zostanie podpisany. Zlecenie sporządzenia aktu notarialnego w Warszawie zwykle zaczyna się od ustalenia, jakie dokumenty będą potrzebne do konkretnej czynności, ponieważ ich zakres zależy od rodzaju sprawy. Pominięcie formy notarialnej tam, gdzie jest ona wymagana, skutkuje nieważnością całej czynności, niezależnie od tego, czy strony działały w dobrej wierze.
Jakie elementy zawiera akt notarialny
Treść aktu notarialnego określa Prawo o notariacie, a każdy z jej elementów ma znaczenie dla ważności dokumentu. Notariusz nie może pominąć żadnej z wymaganych części, nawet gdyby zgodziły się na to obie strony czynności. Jedna część informacji ma charakter formalny i identyfikuje czynność, druga zawiera samo oświadczenie woli oraz dane osób biorących udział w podpisaniu.
Co zawiera akt notarialny
• data i miejsce sporządzenia dokumentu oraz dane notariusza i jego kancelarii
• dane osobowe stron, w tym numery dokumentów tożsamości
• oświadczenia stron zgodne z celem czynności, na przykład sprzedażą lub darowizną
• stwierdzenie odczytania, przyjęcia i podpisania aktu w obecności notariusza
• podpisy stron oraz notariusza wraz z numerem z repertorium
Jakie dokumenty trzeba przygotować przed wizytą
Przed podpisaniem aktu notarialnego w Warszawie warto wcześniej skontaktować się z kancelarią, aby ustalić listę potrzebnych dokumentów. Różni się ona w zależności od przedmiotu czynności. Przy sprzedaży nieruchomości notariusz poprosi zwykle o numer księgi wieczystej oraz podstawę nabycia, natomiast przy sprawach spadkowych znaczenie mają akt zgonu i dokumenty potwierdzające krąg spadkobierców. Brak kompletu dokumentów w dniu podpisania zwykle oznacza przełożenie terminu, ponieważ notariusz nie sporządzi aktu bez pewności co do stanu prawnego sprawy.
Co dzieje się z aktem po podpisaniu
Oryginał aktu notarialnego pozostaje w kancelarii notariusza i jest przechowywany bezterminowo. Strony otrzymują natomiast wypisy, które mają moc prawną oryginału i można je wykorzystywać w urzędach, bankach czy sądach. W sprawach dotyczących nieruchomości notariusz zwykle składa w imieniu stron wniosek o wpis do księgi wieczystej, co pozwala ujawnić zmianę właściciela bez dodatkowej wizyty w sądzie wieczystoksięgowym. Liczbę wydawanych wypisów ustala się przy podpisywaniu aktu, a kolejny egzemplarz można zamówić także później na podstawie numeru z repertorium.
Kto może sporządzić akt notarialny w Warszawie
Akt notarialny może sporządzić wyłącznie notariusz wpisany na listę prowadzoną przez izbę notarialną i działający jako osoba zaufania publicznego zgodnie z Prawem o notariacie. W dużej aglomeracji liczba kancelarii notarialnych bywa znacznie większa niż w mniejszych miejscowościach, co w praktyce pozwala dopasować termin wizyty do pilności sprawy. Wybór konkretnej kancelarii nie wpływa na treść ani ważność dokumentu, ponieważ wymogi formalne są takie same niezależnie od lokalizacji. Przy wyborze warto zwrócić uwagę raczej na możliwość wcześniejszego ustalenia listy potrzebnych dokumentów, co skraca czas samej wizyty i ogranicza ryzyko przełożenia terminu podpisania aktu.