W serwerowni pracują serwery, na których firma przechowuje dane i uruchamia systemy niezbędne do codziennej pracy organizacji. Pożar w tym miejscu powstaje najczęściej w wyniku przegrzania urządzeń lub zwarcia instalacji elektrycznej i rozprzestrzenia się bardzo szybko w zamkniętej przestrzeni nasyconej elektroniką. Standardowe metody gaszenia, oparte na wodzie czy pianie, mogłyby zniszczyć sprzęt skuteczniej niż sam ogień. Z tego powodu system gaszenia serwerowni projektuje się jako odrębne rozwiązanie, które chroni dane bez narażania infrastruktury na dodatkowe uszkodzenia.
Dlaczego pożar w serwerowni jest poważnym zagrożeniem?
Nawet niewielki pożar może zniszczyć serwery i nośniki danych, a w efekcie doprowadzić do wielodniowego przestoju najważniejszych systemów. Urządzenia elektroniczne pracują w bliskim sąsiedztwie, przez co ogień i wysoka temperatura rozprzestrzeniają się na kolejne elementy infrastruktury w ciągu kilkudziesięciu sekund. Dym i produkty spalania potrafią uszkodzić podzespoły nawet bez kontaktu z płomieniem, ponieważ osiadają na płytach i złączach elektronicznych. Przerwa w działaniu serwerowni przekłada się na straty finansowe oraz utratę zaufania klientów, którzy oczekują nieprzerwanej dostępności usług. Pomieszczenia serwerowe wymagają więc ochrony dopasowanej do specyfiki sprzętu elektronicznego, a nie rozwiązań stosowanych w typowych budynkach.
Elementy systemu gaszenia serwerowni
System gaszenia serwerowni składa się z kilku współpracujących ze sobą elementów. Wykrywanie zagrożenia odbywa się za pomocą czujników aspiracyjnych, zwanych również zasysającymi, które mają wielokrotnie wyższą czułość niż standardowe czujniki dymu. Sygnał z detektorów trafia do centrali sterującej, odpowiedzialnej za ocenę zagrożenia i uruchomienie wyładowania gazu we właściwym momencie. Instalacja gazowa obejmuje butle ze środkiem gaśniczym, sieć rurową oraz dysze rozprowadzające gaz równomiernie w całej kubaturze pomieszczenia. Całość powinna być zintegrowana z systemem sygnalizacji pożaru oraz, w miarę możliwości, z systemem BMS zarządzającym budynkiem.
Jak przebiega proces wykrywania i gaszenia pożaru?
Reakcja na zagrożenie pożarowe w serwerowni musi być zautomatyzowana, ponieważ liczy się każda sekunda. Proces od wykrycia dymu do zadziałania instalacji gaśniczej przebiega w ustalonej kolejności.
|
1. Wykrycie zagrożenia czujniki aspiracyjne rejestrują cząstki dymu na bardzo wczesnym etapie |
2. Analiza sygnału centrala sterująca potwierdza zagrożenie i uruchamia procedurę alarmową |
3. Uwolnienie gazu środek gaśniczy trafia do pomieszczenia w ciągu kilku do kilkunastu sekund |
4. Przywrócenie gotowości po akcji konieczna jest wentylacja pomieszczenia i kontrola instalacji |
|---|
Tak zaplanowana kolejność działań pozwala ograniczyć czas reakcji do minimum i uniknąć rozprzestrzenienia się ognia na kolejne urządzenia.
Rodzaje gazów stosowanych w ochronie serwerowni
Dobór środka gaśniczego zależy od wielkości pomieszczenia, obecności personelu oraz wymagań dotyczących ochrony środowiska. Na rynku dostępne są rozwiązania różniące się sposobem działania i czasem przechowywania w instalacji.
|
FM-200 (HFC-227ea) gaz chemiczny przerywający reakcję spalania, skuteczny przy niewielkiej ilości środka |
Novec 1230 (FK-5-1-12) środek przechowywany w postaci ciekłej, o krótkim czasie rozkładu w atmosferze |
Gazy obojętne azot lub argon obniżające stężenie tlenu, bez pozostawiania śladów po użyciu |
|---|
Każdy z tych środków spełnia normy bezpieczeństwa dla pomieszczeń z obecnością ludzi, o ile instalacja została prawidłowo zaprojektowana i wykonana.
Dobór systemu gaszenia serwerowni do potrzeb firmy
Wybór konkretnego rozwiązania powinien wynikać z analizy ryzyka, przepisów przeciwpożarowych oraz charakteru przechowywanych danych, a nie z samej ceny instalacji. Przy projektowaniu instalacji trzeba uwzględnić kubaturę pomieszczenia, rozmieszczenie sprzętu oraz dostępność zasilania awaryjnego, które umożliwia zadziałanie systemu nawet podczas przerwy w dostawie energii. Konserwacja i serwisowanie instalacji są równie ważne jak jej pierwotne wykonanie, ponieważ nieszczelność pomieszczenia czy rozładowana butla mogą zniweczyć całą inwestycję. Traktowanie ochrony gazowej jako elementu szerszej strategii bezpieczeństwa, a nie jednorazowego zakupu, realnie wpływa na ciągłość działania biznesu. Alfa-System, działający na rynku instalacji przeciwpożarowych od 1998 roku z biurami w Poznaniu i Wrocławiu, projektuje i serwisuje instalacje gaszenia gazem wykorzystujące FM-200, Novec 1230 oraz gazy obojętne.